Czytelnia

Aleksander Strokowski, Lista ofiar. Grudzień 1970 r. w Szczecinie, Szczecin 2009, 139 s., cena 18,00 zł

Historia, która wydarzyła się w Szczecinie w grudniu 1970 i styczniu 1971 r., miała kluczowe znaczenie zarówno w skali regionu, jak i całego kraju. Bunt robotniczy, który wybuchł tu 17 grudnia, został krwawo stłumiony. Władze komunistyczne dla obrony swojej pozycji nie wahały się użyć broni w stosunku do niewinnych, przeważnie młodych ludzi, domagających się tak naprawdę tylko jednego – godnego życia.

Zabici i ranni na szczecińskich ulicach nie ponieśli ofiary za darmo. Można powiedzieć, że stali się symbolem, dzięki któremu narodziło się społeczeństwo Szczecina. Jak to trafnie ujął Eryk Krasucki: „Szczecin zyskał szczecinian”. To przecież od tego momentu mieszkańcy stolicy Pomorza Zachodniego, którzy trafili tu w wyniku powojennej zawieruchy z różnych stron Polski, zaczęli o sobie mówić, że są ze Szczecina, że są szczecinianami.

Świadomość poniesionych ofiar spowodowała również, że protestujący pracownicy szczecińskich zakładów potrafili się dobrze zorganizować i ponownie zastrajkować w styczniu 1971 r. Przeprowadzili to w perfekcyjny sposób. Potrafili nawet na pewien czas przejąć kontrolę nad miastem i umiejętnie nim zarządzać. To właśnie oni, po raz pierwszy w historii, zmusili I sekretarza KC PZPR do przyjazdu i rozmów z protestującymi robotnikami. […] W świadomości szczecinian określenie „ofiary Grudnia” jest głęboko zakorzenione. Używa się go często w prywatnych rozmowach, ale i w publicznych debatach […]
Dlatego szczeciński oddział Instytutu Pamięci Narodowej zdecydował się na ponowne wydanie publikacji Aleksandra Strokowskiego „Lista ofiar. Grudzień 1970 r. w Szczecinie”. Książkę kierujemy przede wszystkim do szczecińskich nauczycieli i uczniów, wierząc, że dzięki temu ofiary Grudnia `70 pozostaną w pamięci kolejnych pokoleń szczecinian.

(dr Marcin Stefaniak)